فواید مصرف نان های سبوس دار
نان به عنوان کالایی اساسی و ضروری دارای اهمیت ویژه‌ای در سبد مصرفی خانوار‌ها است. یک نان خوب ظاهری سالم، کاملا برشته و پخته شده دارد و در سطح آن سوختگی مشاهده نمی شود و طعم، مزه و بوی خوشایند ،دارای بافت نرم و یکنواختی است و قابلیت برش پذیری‌ مطلوب دارد. اگر برای تهیه سریع نان از جوش شیرین استفاده شود، تجزیه فیتین انجام نمی شود، در نتیجه مانع جذب آهن، منیزیوم و کلسیم می شود. به همین دلیل گفته می شود استفاده از جوش شیرین در تهیه نان در نانوایی ها، باعث کمبود آهن در بدن میشود. در حالیکه اگر در مدت طولانی، خمیر توسط خمیر ترش ور بیاید، ماده فیتین توسط آنزیمهای موجود در غلات تجزیه شده و بدن انسان می تواند از مواد معدنی موجود در نان استفاده کند.
نگهداری نان از اهمیت بالایی برخوردار است بطوری که در صورت نگهداری خوب از آن‌، میزان ضایعات آن کاهش چشمگیری خواهد داشت. یکی از روش‌های نگهداری نان قرار دادن آن در فریزرهای خانگی و عدم نگهداری طولانی مدت آن در یخچال است.
نان‌هایی که با آرد کامل و سبوس‌دار تهیه می‌شود، نسبت به نان‌ تهیه شده با آرد سفید به مراتب ارزش غذایی بالاتری دارد و مصرف روزانه آنها مقداری از نیاز روزانه بدن به املاح، کربوهیدرات، پروتئین، فیبر و ویتامین‌ها را تأمین می‌کند.

اغلب مردم فکر می‌کنند که نان سفید و رنگ روشن در نان های سنتی نشانه مرغوبیت نان است، در صورتی‌که این‌طور نیست. رنگ روشن نان نشانه نبودن سبوس و پایین بودن ارزش غذایی آن است.

سبوس جدار خارجی گندم را تشکیل می‌دهد و آن قسمت از گندم است که دائما در معرض آفتاب بوده و از اشعه خورشید استفاده می‌کند.این قسمت دارای مقادیر زیادی از ویتامین‌هاست. به طور کلی تمام قسمت‌های فعال و زنده گندم در پوست آن جمع شده است. سبوس منبع بسیار خوبی از فیبر ، املاح و همچنین پتاسیم ، منگنز ، منیزیم ، سلنیوم ، فسفر ، آهن و روی و ویتامین هایی مانند ، نیاسین ، ریبوفلاوین، ، تیامین ، فولات است. سبوس غنی ترین منبع غذایی فیبر محسوب می شود. این فیبر بیشتر از نوع مواد سلولزی و همی سلولزی است. فیبرهای گیاهی به دو نوع محلول و نامحلول تقسیم می شوند. سبوس گندم جزء فیبرهای غذایی نامحلول است.

اصلی‌ترین عامل خطر زا برای سلامتی مردم نحوه تغذیه و مواد غذایی مورد استفاده مردم و نحوه زندگی آنان است و توجه به نوع تغذیه و شیوه زندگی می تواند از بروز بسیاری از بیماری ها جلوگیری نماید.

مصرف نان های سبوس دار موجب افزایش حجم مدفوع می گردد و مصرف سبوس مهم ترین راه درمان طبیعی یبوست به شمار می رود . جلوگیری از یبوست نیز از بروز بواسیر ، التهاب دیورتیکول (کیسه ای مدوربه اشکال و اندازه های مختلف است که در جدار داخلی روده ایجاد می شود)، سرطان کولون، شقاق، فیستول، شکاف بافت معده و عفونت های دستگاه گوارش (که غالباً در میان افراد مسن مشاهده می گردد) پیشگیری می کند.

مصرف نان های سبوس دار مانند نان سنگک، نان جو باعث می شود با حجم کمتری از غذا، افراد سیر شوند و سلول ها به سیری واقعی برسند و در نتیجه از چاقی جلوگیری شود.
آردی که سبوس گرفته می شود، در واقع ریز مغذی های بسیار مفید آن گرفته می شود که باعث می شود حجم زیادی از غذا خورده شده، ولی ریز مغذی ها به اندازه کافی به سلول ها نرسد، درنتیجه سلول ها همیشه گرسنه هستند و این امر سبب اشتهای کاذب می شود که نتیجه گرسنگی سلولی است.

افزایش اختلالات روده‌ای، افزایش ابتلا به سرطان‌های روده بزرگ، مقعد، پانکراس، بافت آندومتر رحم، تخمدان و پروستات، افزایش احتمال بروز بیماری‌ها و حمله‌های قلبی، افزایش ابتلا به چاقی، افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع دوم، کاهش مقاومت در برابر انواع عفونت ها، ایمنی کمتر در مقابل ویروس‌ها، افزایش آلرژی به مواد غذایی و افزایش مواد سمی در کبد و کلیه از جمله عواقب ناشی از کمبود سبوس گندم بر سلامت مردم است.
همچنین افزایش عصبانیت، پرخاشگری، افسردگی، تنش‌های روانی، خستگی‌های مفرط، بی‌حوصلگی و در نتیجه کاهش شادابی جامعه از دیگر عوارض ناشی از جداسازی سبوس از آرد هستند.

در بررسی های انجام شده مصرف متناسب سبوس گندم در نان های سبوس دار موجب کاهش ۱۵ تا ۴۰ درصدی میزان مرگ و میر گردید. بنابراین با مصرف نانهای تیره سبوس دار می توان بسیاری از هزینه های درمان ناشی از بیماری ها را کاهش داد.

واحد نظارت بر مواد غذایی، بهداشتی و آرایشی

شبکه بهداشت و درمان شهرستان کبودراهنگ